|
|
Phiếm luận…
ĂN XẢ GIÀN
H.C.R.
Lâu lắm tôi mới có dịp
“ăn xả giàn,” tức ăn buffet, nhân dịp
có người bạn từ Việt Nam
đến thăm. Ở Việt Nam,
người ta gọi là “ăn tự chọn” và Sàigòn hiện nay có nhiều
tiệm ăn loại này. Thật sự tên gọi “ăn tự chọn” không chính xác vì ăn ở nhà
hàng, tiệm ăn nào mà khách ăn chẳng tự chọn, lựa món ăn cho mình trên thực đơn?
Có ai bắt mình phải ăn món mình không thích đâu. Có
tiền thì tha hồ chọn lựa, đủ loại mặt hàng. Cũng có người thích gọi là “ăn tự do” để chứng tỏ chế độ CHXHCNVN
ít ra cũng có tự do về mặt ăn uống. Đúng, phải có tự do mới có quyền lựa chọn,
và được quyền lựa chọn rồi thì không thể nói mình không có tự do được, cực
kỳ đúng! Đó là tự do theo định hướng xã hội chủ nghĩa ta!
Nói đến “ăn lựa chọn” hay “ăn tự do” khiến tôi nghĩ tới các cửa hàng
quốc doanh phở ở thủ đô nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa của cụ Hồ trước đây.
Bát phở không có gì ngoài tô nước nhạt như nước ốc, vài ba miếng hành lá cắt
nhỏ và bánh phở màu ngả vàng…tìm hoài không thấy thịt, “where’s the
beef?” như lời của ứng cử viên Tổng Thống Walter Mondale hỏi
Tổng Thống Reagan trong cuộc tranh luận trên truyền hình năm 1984. Trên bàn
không có tương, nước mắm, ớt chanh gì cả.
Vào cửa hàng ăn quốc doanh thì mọi người đều
bình đẳng, chỉ có một loại phở như vậy để… lựa chọn. Phải đói cực kỳ và khẩn trương lắm mới dám
nuốt. Trước đây, có nhiều người lính biệt kích ta bị địch phát hiện chỉ vì
quen thói ngụy, vào cửa hàng phở quốc doanh của cụ Hồ mà đòi thêm chanh ớt,
nước mắm… không giống ai hết…
Tản mạn ngoài đề khá
xa… Bây giờ, trở về chủ đề là ăn xả giàn. Tôi sống
theo chủ trương ăn tự chế để không làm khổ xác thân, chỉ khi nào có bạn bè ở
xa đến chơi mới cho phép cái miệng ăn
xả láng hay ăn mệt nghỉ, nghỉ
một lúc rồi lai rai ăn tiếp. Bạn tôi thuộc loại “làm như trâu, ăn như mèo”
nên hôm nay cũng được dịp ăn thả cửa, ăn thả ga… hay nói theo từ xã hội
chủ nghĩa… ăn vượt chỉ tiêu!
Nhà hàng ăn buffet ở Mỹ có từ lâu. Các sòng bạc (casino) ở khắp nơi
trên đất Mỹ đều có nhà hàng buffet. Nhưng buffet thức ăn
Á-Đông chỉ phát triển trong vòng 20 năm qua, từ lúc Anh quốc tuyên bố trao
trả lãnh địa Hồng Kông lại cho Trung Quốc.
Xung quanh tôi, đa số
thực khách là những người quá khổ (oversize) và quá tải (overweight). Trước
mặt là một gia đình người Mễ gồm hai vợ chồng và bốn con. Tôi đoán (chắc) họ là người Mễ nhờ câu nói
“không mập thì không phải là Mễ,
không đi trễ (ăn cưới) thì không phải Việt Nam.” Nhận xét này có lẽ chỉ đúng với người Mỹ
gốc Mễ thôi. Ở nước Mễ Tây Cơ, người dân bản xứ mình hạt xương mai, tướng đi
nhẹ nhàng, thanh thoát. Những người Mễ đi ăn buffet có lẽ đã trở thành công
dân nước Mỹ nên trong cung cách ăn uống họ có vẻ thảnh thơi, nhàn hạ, ăn chẫm
rãi. Không rõ gia đình này đến trước chúng tôi bao lâu, nhưng khi chúng tôi
rời đây thì họ vẫn còn tiếp tục… ăn thả cửa. Dường
như họ chỉ thích ăn càng cua Alaska, hết dĩa này đến dĩa khác. Hôm
nay thứ bảy, càng cua biển Alaska
là món ăn đặc biệt của nhà hàng Tàu này. Nói cho công
bằng, không phải chỉ sắc dân Mễ ở Mỹ mới quen overload thức ăn vào bao tử mà người Hmong cũng vậy. Trẻ em Mễ và
Hmong ở Hoa Kỳ quá khổ khá nhiều. Tâm lý của người đi ăn
buffet là ăn cho đáng đồng tiền bát gạo, ăn ít ăn
nhiều cũng trả tiền chừng đó. Nhưng ăn thả giàn là
giết bao tử, sớm muộn cũng trở thành bịnh nhân tiểu đường loại II: thân thể
tròn trịa khó phân biệt vòng 2 và vòng 3.
Tôi nghe nói những người
bị căng thẳng trong đời sống thường ăn nhiều để khỏa lấp và tạm thời hóa giải, tức tạm
quên, nguyên do gây căng thẳng tinh thần trong một lúc.
Chữa bịnh cách này là
tự đào lỗ chôn mình. Trong 10 năm qua, số dân Mỹ, thiếu niên lẫn người lớn,
có bịnh tiểu đường loại II gia tăng nhiều. Sự kiện này và việc con cháu họ
Mao ồ ạt mở tiệm buffet ở Hoa Kỳ có liên hệ gì nhau? Bà xã tôi có lý luận rất
buồn cười: Người Tàu chưa
thể đua tranh với Hoa Kỳ về kinh tế và quân sự nên tìm cách cấy
sinh tử phù buffet để tạo gánh nặng khổng lồ làm trì chậm đà phát triển
kinh tế Hoa Kỳ (hàng năm phải chi hơn 20 tỷ đô la cho bịnh tiểu đường loại
II, chưa kể chi phí cho những chứng bịnh khác liên hệ). Có súng đạn tối tân
mà không có lính mạnh khỏe để sử dụng (vì mập quá) thì sự hữu hiệu của võ
khí cá nhân đã giảm quá nửa.
Đó là lý luận rất đàn
bà của bà xã tôi nhưng nghĩ kỹ không phải là vô lý. Trong 20 năm qua, vòng
số 2 của người dân Mỹ, cả nam lẫn nữ, gia tăng rõ rệt, vượt cả vòng 3. Ở nhiều
người nam, vòng số 1 là vòng nhỏ nhất. Người Mỹ thích phá kỷ lục, và hàng năm
có nhiều thành tích kỷ lục bị vượt qua, không phải chỉ ở lãnh vực thể thao
mà còn ở bàn ăn nữa, như kỷ lục về ăn pizza, ăn hamburger, ăn donut, ăn
nhanh… Có lần trong cuộc thi ăn nhiều và ăn nhanh ở địa phương, tôi chứng
kiến một anh Mỹ 270 lbs ăn 30 cái hamburgers của nhà hàng White Castle
trong 15 phút. Anh phá kỷ lục của chính anh năm trước, 28 cái/15 phút.
Thường chồng “quá khổ”
thì vợ cũng “quá tải” mới xứng đôi vừa lứa, tâm đầu ý hợp, hợp khẩu và hợp
nhãn. Một lần vào tiệm bán áo quần cho người có kích thước vượt quá mức bình
thường, tôi thấy mấy chữ quảng cáo “Fat
is beautiful!” (Mập thì đẹp!).
Trẻ em Mỹ ngày nay bị bịnh mập (obesity) cũng gia tăng so với 20 năm trước.
Bạn thử đoán cha mẹ của những đứa trẻ này là ai? Đời cha (mẹ) ăn mặn, đời con khát nước…Cha mẹ ăn xả giàn thì con cái
theo gương ăn xả láng, lãnh đủ là cái chắc!
Trò chơi nào cũng có
qui luật, và qui luật duy nhất của nhà hàng buffet là ăn bao nhiêu cũng được,
nhưng không được mang thức ăn ra khỏi nhà hàng. Dù vậy, thỉnh thoảng cũng
thấy phe ta len lén xé rào, ra bãi đậu xe khoe nhau thành tích…
Số người vào nhà hàng
buffet ăn theo đúng qui ước của “người có văn hóa” (cụm từ của CHXHCNVN), tức
proper table manners, dường như càng ngày càng giảm, lấy
2, 3 mà chỉ ăn 1 thôi. Ăn không được thì bỏ, lấy món
khác, nhưng lấy quá nhiều, không lượng sức mình. Trung bình thức ăn trong các nhà hàng buffet bỏ phí hơn phân nửa. Anh bạn
tôi kể các nhà hàng buffet ở Singapore, Thái Lan khi có phái đoàn Việt Nam đến,
dân đi du lịch hay nhân viên nhà nước đi tham quan, được long trọng “nhắc
khéo” là lấy đủ ăn, không bỏ phí. Dù vậy, chiêu đãi viên nhà hàng vẫn thường
phải đến “cảnh cáo” viên chức nhà nước ta vì lấy nhiều rồi chê bỏ, không ăn.
Có lần chiêu đãi viên một nhà hàng buffet ở Singapore bắt gặp các thành viên
của phái đoàn tham quan nhà nước dấu thức ăn trong
bị túi mang ra và bắt phải trả lại. Câu chuyện được lên báo ở Singapore
vài ngày sau.
Ôi quốc thể! Ôi đỉnh cao! Ôi xã hội chủ nghĩa! Cực kỳ!
Ở nhiều nơi trên thế
giới, nhiều người chết vì đói ăn (trong đó có Việt Nam ta) trong khi ở các nước tư
bản, nhiều người chết vì bội thực, ăn nhiều, sinh
ra đủ thứ bịnh. Đúng là tham thực cực thân. Có người chủ trương thà chết vì
bội thực hơn chết vì đói để đời sống có ý nghĩa! Ở đất nước Việt Nam
anh hùng, hơn phân nửa số gia đình kiếm không tới 400 đô la một năm thì không
ít quan chức đảng ta và các công tử, công nương đốt cháy hàng ngàn đô la
cho một bữa ăn tối. Ai còn dám bảo con cháu cụ Hồ
là những người sống “thiếu văn hóa,” không theo kịp đà văn minh?
Đất nước
ta hiện nay cũng giống như nhà hàng buffet khổng lồ mà đất đai, tài nguyên
thiên nhiên… là các món ăn đã nấu sẵn và thực khách không ai khác hơn là
các đảng viên, cán bộ con cháu nhà Hồ. Tiền ăn là thẻ đảng viên “hồng hơn
chuyên,” là số năm ngủ bờ ngủ bụi thời chống tây, đánh Mỹ! Chẳng những ăn tiêu phung phí ở trong
nước, đảng viên, cán bộ, quan chức nhà nước còn tẩu tán tài sản quốc gia
đem ra nước ngoài để con cháu thụ hưởng đời nọ sang đời kia… theo đúng định
hướng xã hội chủ nghĩa…
Ôi, cây kim sợi chỉ của
nhân dân không ai thèm lấy, đúng như lời dạy của cụ Hồ, giá đáng bao nhiêu?
Nhưng quý kim, hột xoàn, vàng bạc, đồng đô la hấp dẫn vô cùng. Chê, khước từ
là dại, là ngu… Không tên chuyên tu thì cũng tên tại chức, tha hồ… Tham nhũng
đời bố, hưởng thụ đời con theo tư tưởng Hồ chủ tịch: Thắng giặc Mỹ ta (đảng viên, cán bộ) sẽ ăn
(cắp) bằng mười hôm nay. Nhân dân lao động càng ngày càng ốm gầy
từ sau ngày giải phóng, ngược với hình ảnh quá tải, quá khổ, vượt kích thước,
vượt chỉ tiêu của các “quan chức”
nhà nước! (Trước 1975, từ “quan chức”
được báo chí dùng để “móc họng” những kẻ cậy quyền. Bây giờ từ
này được đảng viên, cán bộ dùng để gọi các xếp của mình một cách rất kính
trọng. Chế độ quan lại phong kiến được hồi phục ở nước ta dưới dạng xã
hội chủ nghĩa…theo đúng tư tưởng Hồ Chí
Minh!)
Ăn xả giàn nhưng
viết có giới hạn… Bạn nào muốn thấy toàn diện bức tranh vân cẩu về ăn ở thế gian cứ vào tiệm ăn buffet thi biết: Ôi, cảnh
phù du trông thấy cũng nực cười!
|
